تبلیغات
خفرک« شهر آسمان»

تنها راه خارج شدن از روند کنونی توسعه مشارکت مردمی است

تنها راه خارج شدن از روند کنونی توسعه مشارکت مردمی است

با وجود نیازمندی جوامع روستایی به کاربرد فن آوری های جدید، بررسی ها نشان

می دهد که این علوم جدید از کارایی چندانی در این مناطق برخوردار نیستند.

شواهد زیادی وجود دارد که علت شکست  برنامه های عمرانی به ویژه در روستا ها

این است که برنامه ریزان توسعه از توجه به دانش بومی و به کار گیری آن در توسعه غفلت نموده اند. این افراد که اغلب با روستا و روستایی بیگانه بوده اند عمدتاً توجه شان به سمت و سوی برنامه های نوسازی غرب بوده است و در این راستا ضمن به کارگیری توسعه  از نوع نو سازی  که نگاهی یک سویه به توسعه داشت ، هرآنچه سنتی بوده را نابود کردند.

 

همین ویژگی متخصصان است که تعیین می نماید چه نوع دانشی باید خلقشود.علاوه بر این، متخصصان بر جریان اطلاعاتی که از مراکز به مناطق روستاییپیرامونی سرازیر می شوند نیز کنترل دارد و این باور را به وجود آورده اندکه دانش جدید تنها دانش موجود است.

متخصصان چه در کشورهای ثروتمند و چه در کشورهای جهان سوم، همه به این باور مشترک رسیده بودند که دانش علمی مرکز، پیچیده، پیشرفته و معتبر است و بر عکس هرآنچه مردم روستایی دارند نامنظم، سطحی و اغلب نادرست است.

 بنابرین نا آگاهی ظاهری روستاییان، به نحوی تصنعی محصول نا آگاهی بیرونی ها نسبت به چگونگی فرصت دادن به آنان برای انتقال و بسط دانش خود است.نگرش لازم برای حسن تفاهم وجود ندارد.پس هدف نه بهبود تحلیل و یا حتی یادگیری آنها است.

شکست علوم و تکنولوژی های نوین در زمینه تحقق توسعه بعد از سال ها فعالیت تحقیقی و ترویجی در زمینه توسعه روستایی و کشاورزی در کشورهای در حال توسعه سبب شد تا اکثر صاحب نظران، متخصصان و دانشمندان به این واقعیت معترف شوند که تحقق توسعه و همه جانبه بودن آن بدون در نظر گرفتن دانش بومی جوامع محلی و دخالت بومیان و روستاییان در فرایند توسعه غیر ممکن است.

دانش بومی نسبت به دانش فنی دارای دو مزیت است.

1. بدون هزینه است وبه سادگی در دسترس می باشد.

2. از نظراقتصادی مقرون به صرفه  است ، با محیط زیست سازگاری دارد و حداقل خطررا برای کشاورزان و تولید کنندگان روستایی در بر دارد.

بنا بر این توجه به دانش بومی به عنوان دانشی كه حاصل تجربیات چند هزار ساله است و در روند زمان با عمل سرشته گردیده است در توسعه روستایی مهم است. مردم  بومی  از استعداد ها و توانایی های خاصی در خصوص شناخت و نحوه استفاده از این جنبه ها برخوردارند و این دانش را طی سالیان دراز و با آزمایش عملی به دست آورده اند.

  در مجموع می توان گفت دانش بومی دانشی است که طی زمان در یک جامعه با توجه به فرهنگ خاص آن شکل گرفته و مبتنی بر تجربه، آزمون عملیو غیر رسمی  است که به صورت شفاهی و سینه به سینه به نسل حاضر منتقل شده است.

موضوع دیگر در مورد این دانش ویژگی هایآن است.ویژگی های دانش بومی نیز موضوعی است که اشاره بدان در این مقاله خالی ازطف نیست

الف. برپایه تجربه قراردارد ب. درطول قرن ها باكاربرروی آن موردآزمایش قرارگرفته است.ت.بامحیط وفرهنگ بومی سازگاری دارد ث. پویا ودرحال دگرگونی است .ج .دانش روستاییان صرفا فنی نیست چ. دانش روستاییان ایستا نیست .ح. دانش روستاییان هرگز کافی نیست.خ. دانش روستاییان در درون اقتصاد سیاسی و بافت وسیع تری از سیاست ریشه دارد.

همچنین خصوصیاتی چون انباشته بودن[1] و پویا بودن[2]، همه گیر بودن، عجین[سرشته] بودن با فرهنگ را برای دانش بومی بر شمرده است.

الف. محلی بودن ب. ضمنی و غیر مدون بودن پ. انتقال سینه به سینه و شفاهی، یا از طریق مشاهده نمودن و تقلید نمودن ت. دانش بومی دانشی است تجربی تا تئوری ث. فراگرفته شده از طریق تكرارج. تغییر مداوم  از دیگر ویژگی های این دانش است.

برخی نیز گفته اند: الف. دانش بومی کل نگر است ب.  دانش بومی شفاهی است.پ. دانش بومی عملی است.ت.دانش بومی توضیحی نیست. ث. دانش بومی محلی است. ج. دانش بومی مردمی است. چ. دانش بومی به سرعت در حال نابودی است .

  سازگاری با نیروی کار فراوان و تقاضای کم برای سرمایه، پویایی، سازگاری کامل محلی، پذیرش نظام های تولید متنوع، تأکید بر بقایای منابع  و پرهیز از ریسک، تصمیم گیری منطقی، راهبردهای انعطاف پذیر برای موارد اضطراری( مثل خشکسالی و قحطی)،زراعی ساده، مبتکرانه و هوشمندانه مناسب برای کشت همزمان چند محصول، آمیزش و استخراج کامل روش های تولیدی با نهادهای اجتماعی، انعطاف پذیری و قابلیت آفرینی بالا. همچنین برخی هم چنین آینده نگری، سازمان دار بودن، همه پسندی، مشارکتی بودن، استفاده از پتانسیل عمومی، سازگاری عملیات با طبیعت، متعادل بودن، خود تنظیمی را از ویژگی های دانش بومی دانسته اند.

 موضوع دیگری که باید در این زمینه بدان توجه نمود، دانش بومی و جنسیت است.عامل جنسیت در دانش بومی از جایگاه خاصی برخوردار است. زنان به عنوان نیمی از جمعیت، در مناطق روستایی و عشایری در دنیا به خصوص در کشورهای آفریقایی و آسیایی نقش به سزایی در انجام بسیاری از امور خانه و اقتصاد آن دارند و دستیابی به توسعه پایدار روستایی بدون توجه به این قشر غیر ممکن است. در زیر به برخی دیدگاه ها پیرامون  ارتباط جنسیت ودانش بومی پرداخته می شود.

  دانش بومی مختص مردان نیست. وی بیان می کند که توجه به عامل جنسیت و آگاهی از نقش های متفاوت زنان و مردان و استفاده از دانش های بومی خاص زنان فعالیت های توسعه روستایی را مؤثرتر خواهد کرد. او به برخی از پژوهش ها که در زمینه دانش و فناوری های بومی زنان در سطح بین المللی انجام گرفته اشاره دارد. (ازکیا و ایمانی، 1387، 290).

بحث بعدی که نمی توان از آن چشم پوشید، مشارکت زنان در دانش بومی برداشت از جنگل است. منابع طبیعی تجدیدشونده، امروزهدرابعاد مختلف زندگی بشر نقش بسزایی را ایفامی کند. دراغلب کشورهای درحال توسعهدراثر رشد فزاینده جمعیت، گسترش بی رویهشهرها و عدم آگاهی مردم به اهمیت منابعطبیعی و فقدان برنامه ریزی اصولی، سطحمنابع طبیعی شدیداً کاهش یافته و به واسطهتخریب کمی و کیفی، منابع طبیعیدرخطرنابودی قرار گرفته است. از طرفی به منظوردستیابی به توسعه پایدار و حفظ منابعطبیعی، جلب مشارکت آحاد مردم و مخصوصازنان به عنوان نیمی از جمعیت بهره بردارمنابع طبیعی امری ضروری می نماید.

بقیه موارد را در این جا ببینید

 



[1]- Cumulative

[2]- Dynamic

[3]- Smita Mishra

[4] -Center of  Gender Studies, Asian Development Technology Bangkok, Thailand

[5] - Patriarchy at Odds: Gender Relations in Forest Societies in Asia

[6] - Orissa

تاریخ ارسال : پنجشنبه 1393/02/25 08:28 | نویسنده : admin

لطفا دیدگاه خود را درباره این مطلب بنویسید

ایمیل شما نمایش داده نخواهد شد


 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.